Chính phủ Hoa Kỳ đã tăng cường nỗ lực ngăn chặn công nghệ bán dẫn tiên tiến đến Trung Quốc, đặc biệt tập trung vào các chip hiệu năng cao của Nvidia có thể thúc đẩy khả năng phát triển AI của Trung Quốc. Những biện pháp này thể hiện sự leo thang đáng kể trong căng thẳng thương mại công nghệ đang diễn ra giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, khi các quan chức Mỹ tìm cách duy trì lợi thế công nghệ trong các lĩnh vực quan trọng như trí tuệ nhân tạo và điện toán hiệu năng cao.
Malaysia Chịu Áp Lực Theo Dõi Các Lô Hàng Nvidia
Hoa Kỳ gần đây đã gây áp lực lên Malaysia để thực hiện giám sát chặt chẽ hơn đối với các lô hàng chip Nvidia hiệu năng cao đi qua quốc gia này. Theo Bộ trưởng Thương mại Malaysia Zafrul Aziz, các quan chức Hoa Kỳ đang yêu cầu Malaysia giám sát mọi lô hàng đến Malaysia liên quan đến chip Nvidia để đảm bảo phần cứng đến đúng điểm đến dự kiến thay vì bị chuyển hướng đi nơi khác. Sự giám sát tăng cường này xuất hiện trong bối cảnh lo ngại rằng các chip AI tiên tiến thuộc diện hạn chế xuất khẩu của Hoa Kỳ có thể được chuyển hướng đến Trung Quốc thông qua các quốc gia trung gian.
Cuộc Điều Tra Đang Diễn Ra Về Khả Năng Chuyển Hướng
Các cơ quan chức năng Malaysia hiện đang điều tra một vụ lừa đảo ở Singapore có thể liên quan đến các máy chủ với chip tiên tiến thuộc diện hạn chế nhập khẩu của Hoa Kỳ. Vụ việc liên quan đến các giao dịch trị giá khoảng 390 triệu đô la Mỹ, với các báo cáo truyền thông địa phương liên kết vụ việc với công ty AI Trung Quốc DeepSeek. Mặc dù mối liên hệ vẫn chưa được xác nhận, cuộc điều tra nhấn mạnh mối lo ngại ngày càng tăng về việc phá vỡ các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Hoa Kỳ đối với công nghệ bán dẫn quan trọng.
Mở Rộng Danh Sách Đen Xuất Khẩu Nhắm Vào Các Tổ Chức Trung Quốc
Trong một động thái song song, Cục An ninh Công nghiệp (BIS) thuộc Bộ Thương mại Hoa Kỳ đã bổ sung 80 tổ chức và công ty vào danh sách đen xuất khẩu, với hơn 50 tổ chức trong số này có trụ sở tại Trung Quốc. Các hạn chế nhắm vào các công ty được cho là tham gia phát triển khả năng điện toán hiệu năng cao, công nghệ lượng tử, trí tuệ nhân tạo tiên tiến và vũ khí siêu thanh có thể đe dọa an ninh quốc gia Hoa Kỳ.
Những mối quan ngại của Mỹ thúc đẩy các hạn chế xuất khẩu:
- Sự phát triển điện toán hiệu năng cao ở Trung Quốc
- Tiến bộ trong công nghệ lượng tử
- Khả năng trí tuệ nhân tạo tiên tiến
- Phát triển vũ khí siêu thanh
Các Công Ty Công Nghệ Lớn Của Trung Quốc Bị Ảnh Hưởng
Trong số các tổ chức mới bị đưa vào danh sách đen có sáu công ty con của Inspur Group, nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây hàng đầu Trung Quốc và là khách hàng quan trọng của các nhà sản xuất chip Hoa Kỳ bao gồm Nvidia, AMD và Intel. BIS cáo buộc các công ty con này đã đóng góp vào các dự án phát triển siêu máy tính cho quân đội Trung Quốc. Viện Nghiên cứu Trí tuệ Nhân tạo Bắc Kinh cũng được thêm vào danh sách, mặc dù viện nghiên cứu này đã mạnh mẽ phản đối việc bị đưa vào danh sách, mô tả đó là một quyết định sai lầm không có cơ sở thực tế nào.
Các tổ chức chính bị thêm vào danh sách đen xuất khẩu của Hoa Kỳ:
- Hơn 50 tổ chức có trụ sở tại Trung Quốc
- Sáu công ty con của tập đoàn Inspur Group (nhà cung cấp điện toán đám mây hàng đầu Trung Quốc)
- Viện Trí tuệ Nhân tạo Bắc Kinh (Beijing Academy of Artificial Intelligence)
- Các tổ chức khác ở Iran, Đài Loan, Pakistan, Nam Phi và UAE
Tác Động Kinh Tế và Phản Ứng của Ngành Công Nghiệp
Những hạn chế xuất khẩu này đã có những hậu quả kinh tế đáng kể. Các hạn chế trước đây khiến Nvidia mất 200 tỷ đô la Mỹ giá trị vốn hóa chỉ trong một ngày. Ngành công nghiệp bán dẫn và lĩnh vực trò chơi đã bày tỏ lo ngại về tác động của các chính sách này, với nhóm vận động hành lang lớn nhất cho game thủ ở Hoa Kỳ cảnh báo rằng thuế quan sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến hàng triệu người Mỹ. Các nhà sản xuất như Acer và ASRock đã cho biết họ sẽ tăng giá để đối phó với môi trường pháp lý đang thay đổi.
Căng Thẳng Công Nghệ Mỹ-Trung Leo Thang
Việc mở rộng kiểm soát xuất khẩu diễn ra trong bối cảnh căng thẳng đã sẵn có giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc. Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã lên án việc mở rộng danh sách đen, cho rằng điều này vi phạm nghiêm trọng luật pháp quốc tế và các chuẩn mực cơ bản của quan hệ quốc tế. Với việc Tổng thống Trump đã áp đặt thuế quan toàn diện mới đối với hàng hóa Trung Quốc kể từ khi nhậm chức, và các cuộc thảo luận về khả năng hủy bỏ Đạo luật CHIPS, mối quan hệ thương mại công nghệ giữa hai cường quốc toàn cầu dường như ngày càng căng thẳng.
Tác Động Tiềm Tàng Trong Tương Lai
Khi Hoa Kỳ tiếp tục thái độ quyết liệt về xuất khẩu công nghệ sang Trung Quốc, các nhà quan sát ngành dự đoán sẽ có thêm nhiều gián đoạn trong chuỗi cung ứng toàn cầu và khả năng giá cao hơn cho các thiết bị điện tử tiêu dùng. Nếu đề xuất thuế 100% đối với silicon từ Đài Loan trở thành hiện thực, môi trường giá cả đã khó khăn cho các linh kiện máy tính có thể trở nên tồi tệ hơn, ảnh hưởng đến tính sẵn có và khả năng chi trả của card đồ họa và các sản phẩm phụ thuộc vào bán dẫn khác trên toàn thế giới.